Kreml mətbuat katibi Dmitri Peskov ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin Azərbaycan və Ermənistana səfəri ilə bağlı açıqlama verib. Peskov bildirib ki, Cənubi Qafqaz ölkələri suveren dövlətlərdir və digər ölkələrlə münasibət qurmaq hüququna malikdirlər.
“Bunlar suveren dövlətlərdir və digər ölkələrlə münasibətlərini qurmaq üçün hüquqları var. Eyni zamanda, həm Bakı, həm də İrəvanla bütün sahələri əhatə edən geniş ikitərəfli münasibətlərimiz mövcuddur”, – deyə o qeyd edib.
Peskovun açıqlaması zahirən neytral və diplomatik səslənsə də, bir neçə mühüm detal diqqət çəkir.
Əvvəla, Kremlin Cənubi Qafqaz ölkələrini açıq şəkildə “suveren dövlətlər” adlandırması və onların digər ölkələrlə münasibət qurmaq hüququnu vurğulaması Rusiyanın əvvəlki illərlə müqayisədə daha ehtiyatlı ritorikaya keçdiyini göstərir. Əvvəllər Moskva regionu öz təsir dairəsi kimi təqdim edir və Qərbin fəallaşmasına sərt reaksiya verirdi. İndi isə ABŞ vitse-prezidentinin Bakı və İrəvana səfəri fonunda açıq narazılıq ifadə olunmur. Bu, Rusiyanın geosiyasi reallıqları qəbul etməyə məcbur olduğunu göstərən incə siqnaldır.
İkinci diqqətçəkən məqam Peskovun “həm Bakı, həm də İrəvanla bütün mümkün sahələri əhatə edən geniş ikitərəfli münasibətlərimiz var” deməsidir. Bu cümlə əslində balans mesajıdır. Kreml göstərmək istəyir ki, ABŞ regiona daxil olsa belə, Rusiya hələ də əsas oyunçulardan biridir və hər iki paytaxtla institusional əlaqələrini qoruyur. Yəni bu, geri çəkilmə yox, mövqenin saxlanılması mesajıdır.
Üçüncü məqam ondan ibarətdir ki, Moskva açıq şəkildə qarşıdurma ritorikasından yayınır. ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəsmisinin səfərinə sərt reaksiya vermək əvəzinə, hüquqi-siyasi çərçivəyə istinad edilir. Bu isə Ukrayna müharibəsi fonunda Rusiyanın yeni cəbhələrdə gərginlik istəmədiyini göstərir. Kreml anlayır ki, Cənubi Qafqazda açıq rəqabət ritorikası region ölkələrini daha da Qərbə yaxınlaşdıra bilər.
Nəhayət, Peskovun bəyanatı Rusiyanın Cənubi Qafqaz siyasətində transformasiya mərhələsinə keçdiyini deməyə əsas verir. Əgər əvvəllər Moskva dominant aktor kimi çıxış edirdisə, indi daha çox rəqabətli mühitdə mövqeyini qorumağa çalışan güc kimi davranır. ABŞ-ın artan fəallığı fonunda Kremlin ritorikasındakı bu yumşalma təsadüfi deyil və regionda çoxqütblü siyasi balansın formalaşdığını göstərir.
Politoloq Turan Rzayev
