İranda SEPAH-ın son günlərdə həyata keçirdiyi kiber-təqib və SMS xəbərdarlıqları rejimin güc nümayişindən daha çox, daxili qorxusunun və idarəolunmaz narazılığın bariz göstəricisidir. Tarixi təcrübə sübut edir ki, repressiv aparatın rəqəmsal izləmə və fərdi təhdid metodlarına əl atması cəmiyyətdəki narazılığın artıq gizli hüceyrələrdən çıxaraq kütləvi xarakter aldığını təsdiqləyir. Bu gün İran küçələrindəki səssizlik aldadıcıdır; SEPAH-ın kəşfiyyat resurslarını hər bir fərdin telefonuna qədər endirməsi əslində rejimin daxili inqilab ehtimalını nə qədər real hesab etdiyini ortaya qoyur. İranda illərdir yığılıb qalan iqtisadi böhran, sosial məhdudiyyətlər və siyasi təzyiqlər artıq kritik kütləyə çatıb və bu cür texnoloji repressiyalar partlamağa hazır olan barıt çəlləyi üçün bir qığılcım rolunu oynaya bilər.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan siyasi şərhçi Elçin Xalidbəyli bu gərginliyin rejim üçün fatal nəticələr törədəcəyini bildirib:
“SEPAH-ın vətəndaşları birbaşa mesajlarla təhdid etməsi əslində İranın daxili təhlükəsizlik sistemindəki çatların dərinləşdiyini göstərir. Bu xəbərdarlıqlar inqilaba səbəb ola bilərmi? Bəli, çünki rejim artıq insanların şəxsi məkanına və rəqəmsal azadlığına kobud şəkildə müdaxilə edir. Bu, cəmiyyətdəki qorxu baryerini qıra biləcək sonuncu həddir. Əgər xalq bu təzyiqlərə qarşı kütləvi şəkildə ayağa qalxsa, rejimin süqutu qaçılmaz ola bilər. Lakin burada bir mühüm məqam var: rejimin süqutu üçün təkcə küçə etirazları kifayət deyil, həm də silahlı qüvvələrin daxilində parçalanma baş verməlidir. SEPAH daxilindəki aşağı rütbəli zabitlərin öz ailələrinin və yaxınlarının da bu repressiyalara məruz qaldığını görməsi, ordunun xalqa atəş açmaqdan imtina etməsinə gətirib çıxara bilər. Bu isə istənilən teokratik diktaturanın sonu deməkdir”.
Siyasi şərhçi həmçinin qeyd edib ki, xarici təzyiqlərin daxili hərəkatla sinxronlaşması rejimin ömrünü kəskin şəkildə qısaldır:
“Ejei və Radan kimi fiqurların edam və kütləvi həbs hədələri göstərir ki, Tehran artıq diplomatik və ya siyasi manevr imkanlarını itirib, yalnız zorakılığa sığınıb. Tarixən zorakılığın dozası artdıqca, ona qarşı müqavimət də bir o qədər radikallaşır. Müxalif Telegram kanallarının “İsrail tərəfindən idarə olunduğu” iddiası artıq İran gəncləri üçün inandırıcı deyil. Əksinə, bu, rejimin öz bacarıqsızlığını ört-basdır etmək üçün istifadə etdiyi köhnəlmiş arqumentdir. Əgər İranda daxildən insanlar sistemli və mütəşəkkil şəkildə ayağa qalxsa, mərkəzi hakimiyyətin bu qədər genişmiqyaslı cəbhədə tab gətirməsi mümkün görünmür. Rejimin texnoloji üstünlüyü, xalqın kütləvi iradəsi qarşısında aciz qala bilər. Hazırkı mənzərə göstərir ki, İran 1979-cu ildən bəri ən ciddi daxili silkələnmə ərəfəsindədir və bu dəfə proseslər geri dönməz xarakter ala bilər”.
Tunar
NOCOMMENT.az
