Azərbaycanda sosial təminat sisteminin mövcud vəziyyəti və pensiyaçıların rifah halını əks etdirən son rəsmi göstəricilər ölkənin iqtisadi gündəmində əsas müzakirə mövzusuna çevrilib. Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyevin açıqladığı son rəqəmlərə əsasən, hazırda ölkə üzrə orta pensiyanın məbləği 594 manata çatıb ki, bu da son illərin ən yüksək göstəricilərindən biridir. Xüsusilə yaşa görə orta pensiya məbləğinin 632 manat təşkil etməsi, sosial sığorta sistemində toplanan vəsaitlərin və dövlətin bu istiqamətdəki dəstəyinin artım tempini nümayiş etdirir.
Lakin bu rəqəmlərin gələcəkdə daha da yüksəlməsi birbaşa olaraq ölkədəki əməkhaqqı fondundan və sığorta-pensiya sisteminin şəffaflığından asılıdır. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, orta pensiya məbləğinin artması inzibati qərarlardan daha çox, iqtisadiyyatın ümumi dinamikası və vətəndaşların fərdi pensiya kapitallarının böyüməsi ilə birbaşa əlaqəlidir. Bu baxımdan, “myGov” tətbiqi vasitəsilə pensiya kapitalını izləmək imkanı vətəndaşlar arasında sığorta ödənişlərinə olan marağı və məsuliyyəti artırır.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri, iqtisadçı ekspert Akif Nəsirli bildirib ki, hazırda açıqlanan 594 manatlıq orta pensiya göstəricisi Azərbaycanın mövcud iqtisadi reallıqlarını və inflyasiya qarşısındakı sosial müdafiə baryerini ifadə edir: “Orta pensiyanın artımı birbaşa olaraq ölkədəki orta aylıq əməkhaqqının artım sürətinə və pensiyaçıların sayındakı dinamikaya bağlıdır; yəni əmək bazarı nə qədər ağararsa və maaşlar nə qədər yüksələrsə, biz orta pensiya məbləğində də o qədər ciddi sıçrayışlar görəcəyik”.
Onun sözlərinə görə, pensiyaların artırılması üçün sadəcə büdcə transfertlərinə güvənmək yox, qeyri-neft sektorunda real əməkhaqqı artımına nail olmaq şərtdir: “Biz başqa bir vacib məqamı da unutmamalıyıq ki, minimum pensiyaların artırılması ilə bağlı məsələyə hökumət adətən iki ildən bir baxır və böyük ehtimalla ilin sonunda bu istiqamətdə yeni bir qiymətləndirmə aparılaraq minimum hədlər artırılacaq, bu isə dolayısı ilə orta pensiya göstəricisini də yuxarı çəkəcək”.
Ekspert vurğulayıb ki, vətəndaşların gələcək sosial təminatını zəmanət altına almaq üçün bu gün kölgə iqtisadiyyatından uzaq durmaq və rəsmi gəlirləri artırmaq lazımdır: “Dövlət pensiya sistemi tamamilə fərdi kapital yığımına söykənir, ona görə də hər bir vətəndaşın aldığı rəsmi əməkhaqqı onun gələcəkdəki orta pensiya məbləğinin əsas memarıdır və bu zəncirvari əlaqə iqtisadi inkişafın mühərriki rolunu oynayır”.
Tunar,
NOCOMMENT.az
