“Azərbaycan hakimiyyətinin mövqeyi hamıya məlumdur: dünyadakı bütün münaqişələr beynəlxalq hüquq əsasında həll olunmalıdır. Bilirik ki, Azərbaycanın özü uzun müddət münaqişə yaşayıb və BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistandan Azərbaycan ərazilərini geri qaytarmağı tələb edən qətnamələri təxminən 30 il yerinə yetirilməyib. Yəni Azərbaycan BMT mexanizmlərinin işləmədiyini öz təcrübəsindən keçirib”.
Bunu rusiyalı politoloq Mixail Belyayev Bakının Sülh Şurasında iştirakı ilə bağlı fikirlərini bildirərkən deyib.
“Bundan əlavə, Azərbaycan münaqişənin əsasən öz səyləri ilə həllində unikal təcrübəyə malikdir. Bu, beynəlxalq presedentə çevrildi. Yəni Azərbaycanın dünyanın qalan hissəsi ilə bölüşmək üçün çox təcrübəsi var. Bundan əlavə, İlham Əliyevin bu yaxınlarda bildirdiyi kimi, Azərbaycanın məntiqi hamıya məlumdur, respublika mümkün olduqda hər kəslə konstruktiv münasibətlər qurmağa çalışır. Son illərdə Azərbaycanın dünyadakı statusu da artmışdır. O, regionda aşkar liderdir. Azərbaycan həm nəqliyyat, həm də enerji qovşağıdır. Azərbaycanın Sülh Şurasının təsisçi ölkələrinin əksəriyyəti ilə əla münasibətləri var, onların əksəriyyəti Azərbaycanın yaxın tərəfdaşıdır. Beləliklə, onun təcrübəsi Sülh Şurasında faydalı ola bilər. Bundan əlavə, Azərbaycan Trampın təklifini qəbul etdi, çünki bu, həm ABŞ ilə münasibətlərin inkişafı, həm də hazırkı Amerika prezidentinin Cənubi Qafqazdakı və Azərbaycan-Ermənistan sülh gündəliyindəki hazırkı rolu baxımından faydalıdır”, – o bildirib.
Məsələni NOCOMMENT.az-a şərh edən siyasi ekspert Fikrət Nəsrəddinzadə qeyd edib ki, Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi siyasət müharibədən sonrakı dövr üçün formalaşmış klassik yanaşmalardan kəskin şəkildə fərqlənir:
“Azərbaycan təkcə ərazi bütövlüyünü və tam suverenliyini bərpa etməklə kifayətlənməyib, eyni zamanda, münaqişə dövründə Azərbaycan xalqına qarşı müharibə cinayətləri törətməkdə ittiham olunan şəxslərin məhkəmə qarşısına çıxarılmasını dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən birinə çevirib. Bu yanaşma hərbi qələbənin hüquqi məsuliyyət mexanizmləri ilə tamamlandığı nadir nümunələrdən biridir. XXI əsrin əvvəllərində müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi olduqca gərgin mərhələyə qədəm qoyub. Sistemin formalaşmasında həlledici rol oynamış faktorlar qlobal və lokal xarakterli ciddi təhdidlərin təsirinə məruz qalır”.
Ekspert bildirib ki, bu təhdidlərin bəziləri sistemdəki aparıcı qüvvələr tərəfindən süni şəkildə yaradılır, digərləri isə ədalətli dünya düzəninə zidd davranışların nəticəsi olaraq ortaya çıxır:
“Artıq indidən aydın görünür ki, beynəlxalq münasibətlər sistemi ya özünün bəyan etdiyi qaydalara əməl edərək həmin təhdidlərə qarşı mübarizədə qalib gəlməli, ya da bu təhdidlər qarşısında məğlub olmalıdır. Bu isə yeni baza prinsiplərinin ortaya çıxmasına və bütövlükdə sistemin dəyişməsinə səbəb olacaq. Təəssüf ki, hazırkı dövrdə sistem qarşısındakı təhdidlərin aradan qaldırılması istiqamətində hələlik real addımlar atılmır.
Problemlərin həlli yolu isə sadədir. Proseslərə ikili standartlar əsasında yox, ədalətlə yanaşmaq zəruridir. Beynəlxalq hüququn təməlində dayanan əsas prinsip ədalət prinsipidir. Ədalət olmadıqda, beynəlxalq hüquq maraqlardan asılı hala düşür. Dünyada sülhün və ədalətin bərqərar olması üçün ilk növbədə geosiyasətin böyük oyunçuları ədalət prinsipinə əməl etməlidirlər. Əks halda, dünyada onsuz da ciddi təzyiqlər altında olan sülh və sabitliyi böyük təhlükələr gözləyir”.
Tunar
NOCOMMENT.az
