Azərbaycan ilə Rusiya Federasiyası arasındakı iqtisadi-ticarət əlaqələrində son aylarda ciddi geriləmə müşahidə olunur. Azərbaycanın Rusiya Federasiyasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Rəhman Mustafayev bəyan edib ki, 2026-cı ilin ilk beş ayının yekunlarına görə, iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi təxminən 30 faiz azalıb. Səfir mövcud geriləməni qismən mövsümi dalğalanmalarla əlaqələndirsə də, ticarət əlaqələrinin məhdud sayda məhsul qrupundan asılı vəziyyətdə qalmasının narahatedici bir tendensiya olduğunu xüsusi vurğulayıb. Səfirin rəsmi açıqlamasından sonra ekspert icması da mövzu ilə bağlı dərin təhlillərə başlayıb.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, iki ölkə arasındakı bu kəskin azalmanın iqtisadi köklərini və mövcud vəziyyətdən çıxış yollarını Oxu24.com-a şərh edən Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, ticarət dövriyyəsinin aşağı düşməsinin arxasında həm qlobal, həm də regional xarakterli bir neçə ciddi səbəb dayanır.
Geriləmənin əsas səbəbləri nələrdir?
Ekspert Akif Nəsirli qeyd edib ki, ticarət həcmlərinin kiçilməsinə ilk növbədə xarici iqtisadi amillər və logistik fəsadlar təsir göstərir:
“Rusiyaya qarşı davam edən beynəlxalq sanksiyalar və qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliklər ticarət əlaqələrinə birbaşa mənfi təsir göstərir.
Nəqliyyat marşrutlarında yaranan çətinliklər, daşınma xərclərinin artması və sərhəd-keçid məntəqələrindəki ləngimələr məhsul dövriyyəsini zəiflədən əsas faktorlardandır. İki ölkə arasındakı idxal-ixrac əməliyyatları əsasən kənd təsərrüfatı, ərzaq və müəyyən sənaye malları üzərində cəmləşib. Bu sahələrdə baş verən hər hansı təlatüm ümumi rəqəmlərə mənfi mənada sürətlə əks olunur. İstehlak tələbatının dəyişməsi ilə yanaşı, bazarların şaxələndirilməsi (diversifikasiyası) və yeni tərəfdaşların ortaya çıxması da Rusiya ilə ticarət həcmini azaldıb”.
Vəziyyətdən çıxış yolu necə görünür?
Mərkəz sədri yaranmış durğunluğu aradan qaldırmaq və ticarətin dayanıqlığını təmin etmək üçün iqtisadi əməkdaşlığın modelinin dəyişdirilməsini vacib sayır. Onun sözlərinə görə, çıxış yolu bu addımlardan keçir:
“İqtisadi əməkdaşlığın daha geniş sahələri əhatə etməsi vacibdir. Xüsusilə sənaye, yüksək texnologiyalar, logistika, nəqliyyat və emal sektorlarında yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi ticarətin dayanıqlığını xeyli artıra bilər".
A.Nəsirli əlavə edib ki, dövriyyənin yenidən bərpası üçün gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, nəqliyyat infrastrukturunun daha da inkişaf etdirilməsi və hər iki ölkənin biznes subyektləri arasında birbaşa, vasitəçisiz əlaqələrin gücləndirilməsi mütləqdir. Uzunmüddətli perspektivdə isə məhsul çeşidinin artırılması və bazarların diversifikasiyası bu növ iqtisadi enişlərin mənfi təsirini minimuma endirməyin ən effektiv strategiyasıdır.
