Müasir dövrdə rəqəmsal asılılıq və kompüter qarşısında keçirilən uzun saatlar gənc nəslin sağlamlığı üçün ciddi təhdidə çevrilib.
Xüsusilə uşaq və yeniyetmələrin saatlarla hərəkətsiz qalaraq onlayn oyunlara aludə olması təkcə fiziki deyil, həm də psixoloji fəsadlarla nəticələnir ki, bu da bəzi hallarda qəfil ölüm riskini gündəmə gətirir.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan professor Adil Qeybulla qeyd edib ki, uzun müddət eyni pozisiyada oturmaq orqanizmdə geri dönməz patoloji proseslərin başlanğıcı ola bilər: “Kompüter qarşısında saatlarla hərəkətsiz qalmaq qan dövranının kəskin yavaşlamasına və aşağı ətraflarda durğunluğa səbəb olur. Bu vəziyyət ‘dərin vena trombozu’ adlanan təhlükəli bir patologiyaya yol açır ki, nəticədə yaranan tromb qan damarları ilə hərəkət edərək ağciyər arteriyasını tıxaya və saniyələr içində qəfil ölümə səbəb ola bilər. Gənclər oyun həyəcanı ilə bədənlərinin verdiyi siqnalları hiss etmirlər, lakin bu ‘səssiz ölüm’ hər an reallaşa biləcək bir təhlükədir”.
O, qeyd edib ki, bu asılılıq həm də mərkəzi sinir sistemini tamamilə iflic edərək intellektual inkişafı ləngidir: “Virtual dünya gənclərin beynində dopamin balansını pozur, onları real həyatdan qoparır və xroniki yuxusuzluğa sürükləyir. Yuxusuzluq və daimi gərginlik isə ürək-damar sistemini həddindən artıq yükləyir, immuniteti zəiflədir və bədənin müqavimətini sıfıra endirir. Bizim qarşılaşdığımız əsas problem odur ki, uşaqlar fiziki inkişaf dövründə günün 10-12 saatını oturaraq keçirirlər, bu isə onurğa sütununun deformasiyasına, daxili orqanların sıxılmasına və maddələr mübadiləsinin pozulmasına gətirib çıxarır”.
Ekspert bildirib ki, valideynlər bu məsələdə maksimum dərəcədə sayıq olmalı və övladlarının texnologiya ilə təmasını sərt şəkildə nizamlamalıdırlar: “Kompüter oyunları sadəcə əyləncə deyil, dozası aşılmış bir narkotik effekti verə bilər. Əgər gənc hər saatda bir ayağa qalxıb hərəkət etmirsə, su qəbulunu tənzimləmirsə, onun sağlamlığında ciddi problemlərin yaranması qaçılmazdır. Gənclərin fiziki aktivliyini bərpa etmək, onları idmana və sosial mühitə yönləndirmək artıq bir seçim deyil, onların həyatını xilas etmək üçün zərurətdir. Unutmaq olmaz ki, texnoloji tərəqqi sağlamlığın itirilməsi hesabına baş verməməlidir”.
Tunar,
NOCOMMENT.az
