İranda səfərdə olan Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bu ölkənin prezidenti Məsud Pezeşkianla görüşüb və onunla regional məsələləri müzakirə edib. Pezeşkian söhbət zamanı ona bildirib ki, İran-Ermənistan münasibətləri xarici təsirlərdən asılı olmamalıdır. 'Regiondan kənar aktorların müdaxiləsi regional problemlərin həllinə kömək etmir, əksinə, yeni çətinliklər və qeyri-sabitlik yaradır. Beynəlxalq sərhədlərə və dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət İranın xarici siyasətinin dəyişməz prinsiplərindəndir', - Pezeşkian vurğulayıb. İran prezidenti 'xarici təsirlər' dedikdə nəyə işarə edir? Kənar aktorlar qismində yəqin ki, Avropa İttifaqı və ABŞ nəzərdə tutulur. Bəs İrəvanın Qərblə yaxınlaşmasında Tehranı ən çox narahat edən nədir? Xüsusən sərhədlər məsələsinə diqqət yönəldilməsini Zəngəzur dəhlizi ilə əlaqələndirmək olarmı?
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Tehrana reallaşan son səfəri və İranın yeni prezidenti Məsud Pezeşkianla keçirdiyi görüş Cənubi Qafqazda maraqları olan qlobal güclərin növbəti qarşıdurma xəttini ortaya çıxarıb. İrəvanın Rusiyadan uzaqlaşaraq intensiv şəkildə ABŞ və Avropa İttifaqını regiona gətirmək cəhdləri, rəsmi Tehranın səbr kasasını rəsmən daşırıb. Erməni tərəfinin Qərb sülhməramlı ssenarilərinə və "Zəngəzur dəhlizinin beynəlxalq idarəçiliyi" layihələrinə arxalanması fonunda İran prezidentinin dilindən gələn birbaşa xəbərdarlıqlar, Paşinyan hökuməti üçün çox kritik və gərgin bir dönəmin başladığından xəbər verir.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan siyasi şərhçi Elçin Xalidbəyli qeyd edib ki, Pezeşkianın Paşinyanın üzünə dediyi bu sözlər İrəvanın yürütdüyü "Fransa və ABŞ-ı regiona yerləşdirmək" siyasətinə qarşı Tehranın ən kəskin xəbərdarlıq bəyanatıdır: "İran hər zaman Ermənistanı özünün şimal nəfəsliyi hesab edib, lakin Paşinyanın Qərblə manipulyasiyaları hazırda İranın özü üçün milli təhlükəsizlik probleminə çevrilir. Pezeşkianın 'xarici təsirlər' və 'regiondan kənar aktorlar' dediyi qüvvələr birmənalı olaraq ABŞ, Avropa İttifaqı missiyası və xüsusilə də NATO elementləridir. Tehran açıq şəkildə İrəvana mesaj verir ki, sən öz təhlükəsizliyini təmin etmək adı altında bizim sərhədlərimizə Qərb hərbi kontingentini və ya monitorinq qruplarını yığırsan, bu isə regional sabitliyə deyil, müharibə alovunun daha da qızışmasına xidmət edir. İrəvanın Qərblə yaxınlaşmasında Tehranı narahat edən ən böyük qorxu, NATO infrastrukturlarının İranın düz şimal sərhədinə — Sünik (Zəngəzur) bölgəsinə yerləşməsidir. Sərhədlərin toxunulmazlığı məsələsinin bu qədər qabardılması isə birbaşa Zəngəzur dəhlizi və bu coğrafiyada qurulacaq yeni logistik marşrutların nəzarəti ilə bağlıdır".
Ekspertin sözlərinə görə, İran Zəngəzur dəhlizinin açılmasının iqtisadi tərəfindən çox, bu koridorun kimin idarəçiliyində olacağından dərin narahatlıq keçirir: "Pezeşkian beynəlxalq sərhədlərə hörməti önə çəkməklə həm də Paşinyana anlatmağa çalışır ki, Ermənistan Qərbin diktəsi ilə Zəngəzur dəhlizini xarici özəl mühafizə şirkətlərinə və ya beynəlxalq qüvvələrə təslim edə bilməz. Çünki ABŞ və Qərbin bu regiondakı əsas hədəfi Orta Dəhlizin və Zəngəzur seqmentinin açılması vasitəsilə həm İranı şimaldan tam təcrid etmək, həm də Rusiyanın cənub kommunikasiyalarını tamamilə bloklamaqdır. Paşinyan elə bilir ki, Qərbi regiona gətirməklə Azərbaycan və Türkiyə qarşısında müqavimət balansı yaradır, amma faktiki olaraq həm Rusiyanın, həm də İranın hərbi-siyasi hədəfinə çevrilir. Tehran bu görüşlə bəyan etdi ki, Ermənistanın subyektsizliyi və kənar güclərin rəsmi İrəvandan poliqon kimi istifadə etməsi İran üçün qəbuledilməzdir. Əgər Paşinyan bu xəbərdarlıqları qulaqardına vurub Qərb emissarlarını cənub sərhədlərinə yerləşdirməkdə davam edərsə, Tehranın Ermənistana qarşı iqtisadi və siyasi sanksiyaları, hətta sərhəd təzyiqləri dərhal dövriyyəyə girəcək və bu kritik dönəmdə İrəvan tamamilə rəqəmsal və coğrafi blokadada boğulacaq".
Tunar,
