Bakıda nəqliyyat sıxlığının azaldılması məqsədilə iş qrafiklərinin dəyişdirilməsi və məsafədən iş imkanlarının genişləndirilməsi son dövrlərdə daha çox müzakirə olunur. Xüsusilə kompüter və internet vasitəsilə fəaliyyət göstərən peşələr üçün evdən işləmək həm vaxt itkisini, həm də şəhərdaxili nəqliyyat yükünü azaltmaq baxımından effektiv vasitə hesab edilir. Məsələn, reportaj və çəkiliş xaricində fəaliyyət göstərən jurnalistlərlə bərabər, proqram təminatı hazırlayan İT mütəxəssisləri, rəqəmsal marketinq menecerləri, qrafik dizaynerlər və müştəri xidmətləri üzrə çağrı mərkəzi əməkdaşları da bütün işlərini evdən rahatlıqla icra edə bilərlər.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov Demokrat.az-a bildirib ki, məsafədən və ya onlayn iş modeli artıq Azərbaycan qanunvericiliyində də nəzərdə tutulub:
“Bu iş formasının tətbiqi hüquqi baxımdan mümkün hesab olunur. Bununla bağlı yaxın gələcəkdə yeni mexanizmlərin hazırlanacağı gözlənilir. Özəl sektorda işin yerində və ya məsafədən təşkili birbaşa sahibkarların qərarından asılıdır. Sahibkar istədiyi halda tam onlayn iş rejiminə keçə və ya hibrid model tətbiq edərək işçilərin bir hissəsinin məsafədən, digər hissəsinin isə ofisdə çalışmasını təmin edə bilər. Bu istiqamətdə hər hansı hüquqi qadağa mövcud deyil. Əsas məsələ dövlət sektorunda çalışanların məsafədən iş rejiminə keçib-keçməməsi, eləcə də bunun hansı həcmdə tətbiq olunacağı ilə bağlıdır. Dünya təcrübəsində bu sahədə müxtəlif yanaşmalar mövcuddur”.
O deyib ki, bəzi ölkələrdə dövlət sektorunda onlayn iş həftənin müəyyən günləri üzrə təşkil olunur:
“Məsələn, həftənin iki günü məsafədən, qalan günlər isə ofisdə çalışma formatı tətbiq edilir. Bu bölgü sektorlar üzrə də fərqlənə bilər. Məsələn, təhsil sektorunda bir gün, səhiyyə sektorunda başqa bir gün, sosial təminat sahəsində isə fərqli günlər məsafədən iş üçün müəyyən edilə bilər. Xüsusilə bir sıra Şərqi Asiya ölkələrində bu praktikadan geniş istifadə olunur. Bəzi ölkələrdə isə yanaşma işçilərin sayına əsasən formalaşdırılır. Məsələn, əməkdaşların üçdə biri məsafədən çalışır, qalan hissəsi isə iş yerində fəaliyyət göstərir. Bu model də əsasən görülən işin xarakterindən asılı olaraq tətbiq olunur.
Azərbaycanda hansı praktikanın tətbiq ediləcəyi ilə bağlı müzakirələr davam edir. Lakin qanunvericilikdə məsafədən işin təsbit olunması onu deməyə əsas verir ki, xüsusilə şəhər sıxlığının azaldılması və müəyyən xərclərə qənaət edilməsi baxımından bu modelin tətbiqi mümkündür. Eyni zamanda, bu sahədə uğurlu nəticələr əldə etmiş ölkələrin təcrübəsinin nəzərə alınması da istisna edilmir. Aydındır ki, məsafədən iş rejimi bütün peşə sahələrini və bütün işçiləri əhatə etməyəcək. Bununla belə, müəyyən sahələrdə çalışan əməkdaşların bir hissəsinin onlayn işləməsi real görünür. Gələcəkdə müvafiq mexanizmlər hazırlandıqdan sonra hansı istiqamətlərdə yeniliklərin tətbiq olunacağı daha dəqiq məlum olacaq”.
Beləliklə, Bakıda nəqliyyat infrastrukturunun yüklənməsini azaltmaq və əhalinin iş məhsuldarlığını artırmaq üçün rəqəmsal imkanların əmək bazarına inteqrasiyası artıq qaçılmaz tendensiyaya çevrilir. Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramovun açıqlamaları göstərir ki, Azərbaycan qanunvericiliyi bu növ innovativ iş modellərinin tətbiqinə tam hüquqi zəmin yaradır və yaxın gələcəkdə xüsusilə dövlət sektorunda struktur islahatlarının aparılması üçün geniş platforma formalaşır. Dünyanın qabaqcıl, xüsusilə Şərqi Asiya ölkələrinin uğurlu hibrid və məsafədən idarəetmə təcrübələrinin paytaxtın yerli şəraitinə uyğunlaşdırılması, yalnız yollardakı sıxlığı minimuma endirməyəcək, həm də həm dövlət, həm də özəl qurumların inzibati xərclərinə əhəmiyyətli dərəcədə qənaət edilməsinə şərait yaradacaqdır. Çevik idarəetmə mexanizmlərinin hazırlanması prosesi davam etdikcə, rəqəmsal əmək fəaliyyətinə keçid tempinin hansı dinamika ilə inkişaf edəcəyi və paytaxtın sosial-iqtisadi həyatına necə təsir göstərəcəyi yaxın dövrdə qəbul ediləcək konkret addımlarla tam dəqiqləşəcək.
