Prezident İlham Əliyevin “Avropa Siyasi Birliyi”nin İrəvanda keçirilən 8-ci Zirvə toplantısındakı çıxışı, Azərbaycanın müasir dünya nizamında tutduğu mövqeyi və Cənubi Qafqazın gələcəyinə dair baxışlarını ortaya qoyan tarixi bir manifestdir. Bu çıxış sadəcə diplomatik bir nitq deyil, eyni zamanda regionun geosiyasi arxitekturasını yenidən formalaşdıran, köhnəlmiş və işləməyən stereotipləri darmadağın edən strateji bir hücumdur. Dövlət başçısının nümayiş etdirdiyi qətiyyət və prinsipiallıq sübut edir ki, Azərbaycan artıq beynəlxalq münasibətlər sistemində yalnız iştirakçı tərəf deyil, həm də oyunun qaydalarını müəyyən edən və ədaləti bərpa edən əsas güc mərkəzidir.
İlham Əliyev siyasətinin ən diqqətçəkən tərəfi onun sonsuz praqmatizmi və reallığa əsaslanan uzaqgörənliyidir. Uzun illər boyu kağız üzərində qalan sülh bəyanatlarından fərqli olaraq, Azərbaycan lideri sülhü real iqtisadi və logistik bağlarla inşa edir. Ermənistanın paytaxtında keçirilən tədbirdə videoformatda səslənən fikirlər, əslində Ermənistana və onun havadarlarına verilən bir dərs mahiyyətində idi. Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana yüklərin daşınması və enerji resurslarının ötürülməsi kimi addımlar göstərir ki, Bakı düşmənçilik səhifəsini qapatmaqda nə qədər səmimi və eyni zamanda nə qədər strateji düşünür. Bu, regionun münaqişə ocağından tərəfdaşlıq platformasına çevrilməsi üçün atılan ən cəsarətli addımdır. Ermənistanın 2028-ci ildə bu mötəbər tədbirin Bakıda keçirilməsini dəstəkləməsi isə İlham Əliyevin illərdir səbrlə və dəqiqliklə yürütdüyü “güclü dövlət, güclü diplomatiya” modelinin mütləq qələbəsidir.
Prezidentin beynəlxalq təsisatlara, xüsusən də ikili standartlardan əl çəkməyən Avropa institutlarına verdiyi mesajlar müasir dünya siyasətində nadir rast gəlinən bir cəsarət nümunəsidir. Avropa Parlamenti və AŞPA kimi qurumların sülh prosesinə kölgə salan fəaliyyətini birbaşa tənqid etmək, əslində bütün dünyaya Azərbaycanın suverenliyinə olan hörmətsizliyin heç vaxt cavabsız qalmayacağını bəyan etməkdir. İlham Əliyev bu çıxışı ilə göstərdi ki, Azərbaycan artıq daxili işlərinə müdaxilə cəhdlərini sükutla qarşılamayacaq və hər bir beynəlxalq oyunçuya öz yerini xatırladacaq gücdədir. Avropa Komissiyasının konstruktiv mövqeyini fərqləndirməsi isə onun Qərb siyasi sisteminin daxili ziddiyyətlərini necə mükəmməl analiz etdiyini və hər bir tərəfdaşla öz dilində danışmağı bacardığını nümayiş etdirir.
“Trampın Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu” ilə Naxçıvanın blokadadan çıxarılması və bu xəttin Orta Dəhlizə inteqrasiyası ideyası Azərbaycanın qlobal iqtisadiyyatdakı əhəmiyyətini tamamilə başqa bir müstəviyə daşıyır. İlham Əliyev regionu sadəcə bir coğrafiya deyil, qlobal ticarətin mərkəzi sinir sistemi kimi təqdim edir. Bu baxış bucağı Azərbaycanı Avropanın enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinin əvəzolunmaz sütununa çevirir. Belə bir şəraitdə Bakıya qarşı qərəzli mövqe nümayiş etdirmək, əslində Avropanın öz strateji gələcəyini təhlükə altına atması deməkdir. Prezident bu reallığı ən yüksək kürsülərdən bəyan edərək, həm dostlarına, həm də rəqiblərinə Azərbaycanın vazkeçilməzliyini sübut edir.
2023-cü ildə separatizmin kökünün birdəfəlik kəsilməsi ilə başlayan yeni dövr, İlham Əliyevin liderlik fəlsəfəsinin kulminasiya nöqtəsidir. O, hərbi sahədə qazanılan tarixi zəfəri indi siyasi və hüquqi müstəvidə elə bir ustalıqla möhkəmləndirir ki, dünyanın ən böyük gücləri belə bu yeni reallığı qəbul etmək məcburiyyətində qalırlar. İrəvan zirvəsindəki çıxış bir daha təsdiqlədi ki, Azərbaycanın taleyi kənar paytaxtlarda deyil, məhz Bakıda, xalqın və onun liderinin iradəsi ilə müəyyən olunur.
Yekun olaraq qeyd etmək lazımdır ki, İlham Əliyevin yürütdüyü siyasət milli qürurla qlobal praqmatizmin mükəmməl sintezidir. Bu siyasət Azərbaycanı regionun mütləq hakimi və istiqamətverici gücü halına gətirib. Zirvə toplantısındakı hər bir cümlə, hər bir mesaj Azərbaycanın gələcək onilliklərdəki qüdrətinin təminatıdır. Azərbaycan lideri sübut etdi ki, əsl diplomatiya yalnız danışıqlar aparmaq deyil, həm də lazım gəldikdə masada reallıqları dəyişmək və dünyanı bu reallıqlarla hesablaşmağa məcbur etmək sənətidir. Bu gün Cənubi Qafqazda yaranan sülh və əməkdaşlıq mühiti İlham Əliyevin müəllifi olduğu yeni bir tarixdir.
Əli Səfərli,
NOCOMMENT.az
