Sosial mediada mikrodalğalı sobada qızdırılan qidaların kanserogen şüalanma yaydığına dair iddialar yayılmaqda davam edir. Lakin mütəxəssislər bu fikirlərin elmi əsası olmadığını bildirirlər.
NOCOMMENT.az-ın "OncoDaily"ə istinadən məlumatına görə, düzgün istifadə edildikdə mikrodalğalı sobalar təhlükəsiz hesab olunur və xərçəng riski ilə əlaqələndirilmir.
Mikrodalğalı soba necə işləyir?
Mikrodalğalı sobalar qidadakı su molekullarını hərəkətə gətirən aşağı enerjili, ionlaşmayan radio dalğalarından istifadə edir. Bu dalğalar molekulların titrəməsinə səbəb olur və nəticədə istilik yaranır. Bu proses "dielektrik isitmə" kimi tanınır.
Rentgen və ya ultrabənövşəyi şüalardan fərqli olaraq, bu tip radiasiya kimyəvi bağları qıra və ya DNT-yə zərər verə bilmir. Qida radioaktiv hala gəlmir və cihaz söndürüldükdən sonra enerji tamamilə yox olur.
Beynəlxalq təşkilatlar nə deyir?
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, ABŞ-ın Milli Xərçəng İnstitutu və digər nüfuzlu qurumlar mikrodalğalı sobada qızdırılan qidalarla xərçəng arasında heç bir əlaqə aşkar olunmadığını bildirir.
Tənzimləyici qurumlar da mikrodalğalı sobalar üçün ciddi təhlükəsizlik standartları tətbiq edir və mümkün radiasiya sızmalarının təhlükəli həddən xeyli aşağı olduğunu qeyd edir.
Yayılmış miflər
Mütəxəssislər bir sıra geniş yayılmış yanlış fikirləri də təkzib edir:
- Mikrodalğalı şüalar qidaya "rentgen kimi" nüfuz etmir və genetik mutasiyalara səbəb olmur
- Qida zəhərli və ya radioaktiv hala gəlmir
- Uzunmüddətli istifadə xərçəng riskini artırmır
Elmi araşdırmalar mikrodalğalı soba istifadəsi ilə genotoksik təsirlər və ya xərçəng göstəriciləri arasında əlaqə tapmayıb.
Qida dəyəri və vitaminlər
Araşdırmalar göstərir ki, bütün bişirmə üsullarında müəyyən qədər qida itkisi baş verir. Lakin mikrodalğalı sobalar daha qısa müddətdə bişirdiyi və nəmliyi saxladığı üçün bəzi vitaminləri daha yaxşı qoruya bilər.
Akrilamid məsələsi
Mütəxəssislər diqqətə çatdırır ki, nişastalı qidalar yüksək temperaturda qızdırıldıqda akrilamid adlı maddə yarana bilər. Bu maddə "potensial kanserogen" kimi qiymətləndirilir.
Lakin qeyd olunur ki, mikrodalğalı sobada yaranan akrilamid səviyyəsi qızartma və ya sobada bişirmə ilə müqayisədə eyni və ya daha aşağı olur. Riski azaltmaq üçün qidanı həddindən artıq qızdırmamaq tövsiyə edilir.
Təhlükəsiz istifadə qaydaları
Mütəxəssislər tövsiyə edir ki, yalnız mikrodalğaya uyğun qablar istifadə etmək, qidanı qızdırarkən qarışdırmaq, xüsusilə nişastalı qidaları həddindən artıq qızdırmamaq lazımdır.
Ekspertlər yekdilliklə bildirir ki, mikrodalğalı sobalar təlimatlara uyğun istifadə edildikdə sağlamlıq üçün təhlükə yaratmır. Bu cihazlarla bağlı yayılan "kanserogen şüalanma" iddiaları isə elmi əsasdan uzaqdır./Qaynarinfo
