Ukraynanın Rusiyanın dərinliklərində yerləşən neft emalı zavodlarına və strateji neft infrastrukturuna ardıcıl dron zərbələri endirməsindən sonra rəsmi Moskva ciddi yanacaq böhranı ilə üz-üzə qalıb.
Ölkədə benzin qıtlığının pik həddə çatması həm daxili bazarda qiymət artımına, həm də strateji resursların idarə edilməsində ciddi çətinliklərə yol açıb. Neft emalı potensialının əhəmiyyətli hissəsinin sıradan çıxması Rusiyanın hərbi logistikasını birbaşa hədəfə almaqla yanaşı, qlobal enerji bazarlarına və region ölkələrinə, o cümlədən Azərbaycana təsirləri barədə sualları aktuallaşdırıb. Ekspertlər bu böhranın cəbhədəki hərbi əməliyyatların intensivliyinə necə təsir edəcəyini və böyük enerji ixracatçısı olan rəsmi Bakı üçün hansı iqtisadi reallıqlar vəd etdiyini dərindən təhlil edirlər.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan iqtisadçı ekspert Əli Cabbarov qeyd edib ki, Rusiyanın neft infrastrukturunun iflic edilməsi Kremlin hərbi logistikasına ağır zərbə vurmaqla müharibənin gedişatını ciddi şəkildə dəyişə bilər: "Ukraynanın hədəfə aldığı neft emalı zavodları Rusiya ordusunun cəbhədəki texnikasını yandacaqla təmin edən əsas mənbələr idi. Benzinin və dizelin kəskin qıtlığı ordunun hərəkət qabiliyyətini, tankların və zirehli texnikaların vaxtında təchizatını ləngidir ki, bu da birbaşa cəbhə xəttindəki hərbi əməliyyatların zəifləməsinə səbəb olur. Digər tərəfdən, Rusiya hökuməti daxili bazarı qorumaq üçün benzin ixracına tam qadağa qoymağa məcbur olub ki, bu da ölkəyə daxil olan xarici valyuta axınını azaldır. Bu gedişat müharibənin maliyyələşdirilməsini çətinləşdirir və Rusiyanı strateji müdafiə mövqeyinə çəkilməyə məcbur edə bilər".
Onun sözlərinə görə, Rusiyada yaşanan bu yanacaq böhranı qlobal neft bazarlarında qiymətləri artırmaqla Azərbaycana həm müsbət, həm də bəzi dolayı riskli təsirlər göstərir: "Rusiyanın dünya bazarına çıxardığı neft məhsullarının həcminin azalması qlobal miqyasda xam neftin və yanacağın qiymətini yuxarı doğru itələyir. Bir neft ölkəsi olaraq Azərbaycanın xam neft ixracından əldə etdiyi gəlirlərin artması baxımından bu vəziyyət iqtisadiyyatımıza müsbət təsir göstərir və valyuta ehtiyatlarımızı gücləndirir.
Lakin məsələnin digər tərəfi də var; Azərbaycan bəzi xüsusi növ yanacaq məhsullarını və neft-kimya sənayesi üçün xammalları Rusiyadan idxal edir. Şimal qonşumuzda qıtlığın pik həddə çatması və daxili qadağalar fonunda həmin məhsulların idxalında müvəqqəti fasilələr yarana və ya alternativ bazarlara yönəlmək məcburiyyəti yarana bilər. Eyni zamanda, qlobal yanacaq bahalaşması ölkəmizə gətirilən digər idxal mallarının da daşınma xərclərini artıraraq daxili bazarda inflyasiya təzyiqini qismən gücləndirə bilər. Azərbaycan hökuməti bu riskləri qabaqlamaq üçün daxili istehsalı və alternativ tədarük zəncirlərini ciddi şəkildə sığortalamalıdır".
Tunar,
NOCOMMENT.az
