Bu ilin ilk 6 ayı ərzində doğulan oğlan uşaqlarına ən çox Uğur, Raul, Miran, Əli, Hüseyn, qız uşaqlarına isə Melisa, Aylin, Məryəm, İnci, Nilay adları qoyulub. Ədliyyə Nazirliyindən bildirilib ki, cari ilin ilk 6 ayı ərzində 1213 nəfər ad, soyad və ya ata adını dəyişdirib. Onlardan 321-i kişi, 892-si isə qadın olub. Rəsmi cavabda qeyd edilib ki, Balabəyim, Durna, Fəlakət, Xaccey, Xaxanım, Küsgün, Ləbxanə, Osandıq, Saatxanım, Samovar kimi adlar vətəndaşların arzusu əsasında dəyişdirilib. Bəs valideynlərin övladlarına belə qəribə adlar qoymasının səbəbi nədir? Burada hansı psixoloji amillər var?"
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, Ədliyyə Nazirliyinin açıqladığı son rəsmi statistika cəmiyyətdə adqoyma mədəniyyətinin və nəsillərarası psixoloji trendlərin ciddi şəkildə dəyişdiyini göstərir. Bir tərəfdən müasir valideynlər övladlarına daha çox universal, modern və fonetik cəhətdən yumşaq adlar (Uğur, Raul, Melisa, Aylin) seçdiyi halda, digər tərəfdən keçmiş dövrlərin travmatik, ironik və ya primitiv məişət təfəkkürünün məhsulu olan adlar (Osandıq, Fəlakət, Samovar) kütləvi şəkildə rəsmi qaydada dəyişdirilir. İnsanların öz adlarından imtina etməsi təbii hüquqi prosedur olsa da, zamanında uşaqlara bu cür qəribə adların qoyulmasının arxasında dərin ailədaxili böhranlar, sosial xurafatlar və müəyyən psixoloji travmalar dayanır.
Məsələ ilə bağlı psixoloq Aytən Fərmanlı NOCOMMENT.az-a bildirib ki, bir uşağa "Osandıq", "Fəlakət" və ya "Küsgün" kimi adların qoyulması birbaşa valideynin həmin dövrdə keçirdiyi emosional böhranın, depressiyanın və ya şüuraltı etirazın gələcək nəslə ötürülməsidir: "Ad təkcə fərdiyyəti müəyyən edən hüquqi etiket deyil, o, insanın daxili 'Mən' konsepsiyasını formalaşdıran ən güclü psixoloji kodlaşdırmadır. Keçmiş nəsillərdə valideynlər, xüsusən də qadınlar ard-arda qız uşaqları doğularkən daxili boğulmalarını, çarəsizliklərini və sosial basqını uşağa 'Osandıq' (yəni bezdik), 'Bəsti', 'Qızbəs' kimi adlar qoymaqla ifadə edirdilər. Bu, uşağa qoyulan ad yox, əslində ailənin taleyə və ssenariyə etirazı, bir növ şüuraltı aqressiyası idi. 'Samovar' və ya 'Saatxanım' kimi adlar isə dövrün məişət savadsızlığından, maddiyyata pərəstişdən və ya ailədə qəfil baş verən bəsit bir hadisəni simvollaşdırmaq cəhdindən irəli gəlirdi. Valideyn fərqinə varmırdı ki, uşağa belə bir ad qoymaqla onu bütün ömrü boyu daşıyacağı ağır bir psixoloji yükün altına salır".
Onun sözlərinə görə, qəribə və gülünc adlarla böyüyən uşaqlar yetkinlik dövrünə qədər cəmiyyətdə ciddi bulinqə (psixoloji terrora) məruz qalırlar və ad dəyişdirmə statistikası əslində bu travmadan qurtulmaq cəhdidir: "Məktəb və yeniyetməlik illərində 'Ləbxanə', 'Xaccey' və ya 'Fəlakət' adını daşıyan şəxs ətraf mühit tərəfindən daim lağ obyekti olur. Bu vəziyyət fərdin özünəinam hissini məhv edir, daxili qapanma, sosial fobiya və özünü cəmiyyətdən təcrid etmə meyilləri yaradır. Statistika göstərir ki, adı dəyişdirənlərin böyük əksəriyyəti (892 nəfəri) məhz qadınlardır. Çünki qadınlar bu cür psixoloji basqılara və travmatik adların yaratdığı daxili diskomforta qarşı daha həssasdırlar. İnsanın yetkin yaşda məhkəməyə və ya qeydiyyat şöbəsinə müraciət edərək adını dəyişməsi, əslində onun valideynindən qalan o neqativ psixoloji mirası rədd etməsi və həyata yenidən, təmiz bir səhifə ilə başlamaq fəaliyyətidir. Müasir valideynlərə tövsiyəmiz budur ki, ad seçərkən hisslərə, anlıq hadisələrə və ya mənasız xurafatlara deyil, adın gələcəkdə uşağın şəxsiyyət kimi formalaşmasına verəcəyi müsbət psixoloji impulslara diqqət yetirsinlər".
Tunar,
NOCOMMENT.az
