ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Biz İranda geniş miqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamışıq, qəddar İran rejimindən gələn təhlükəni məhv edəcəyik” deyə açıqlama verib.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, onun bu açıqlaması Vaşinqtonun ritorikasında keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçidi ifadə edir.
Bu bəyanat artıq məhdud və hədəfli zərbələr çərçivəsindən çıxaraq, açıq şəkildə genişmiqyaslı hərbi kampaniya niyyətinin nümayişi kimi qiymətləndirilə bilər.
“Rejimdən gələn təhlükəni məhv etmək” ifadəsi isə sırf hərbi obyektlərin deyil, siyasi-hərbi infrastrukturun və qərarvermə mexanizminin hədəf alına biləcəyinə işarə edir ki, bu da prosesin strateji miqyasını artırır.
Qeyd edək ki, bu cür sərt ritorika bir neçə məqsədə xidmət edə bilər.
Birincisi, bu, İran rəhbərliyinə qarşı açıq çəkindirici mesajdır — yəni Vaşinqton qarşı tərəfin mümkün cavab addımlarını əvvəlcədən neytrallaşdırmaq üçün iradəsini nümayiş etdirir.
İkincisi, daxili auditoriyaya yönəlmiş siyasi mesajdır: ABŞ administrasiyası özünü milli təhlükəsizliyi qətiyyətlə qoruyan güc kimi təqdim edir.
Üçüncüsü isə beynəlxalq müttəfiqlərə və region ölkələrinə ünvanlanan siqnaldır ki, Vaşinqton prosesə birbaşa liderlik edir və təşəbbüs onun əlindədir.
Lakin bu tip açıqlamalar eyni zamanda eskalasiya riskini artırır. İran tərəfi belə bəyanatları mövcud hakimiyyətə qarşı açıq təhdid kimi qəbul edə və cavabını daha sərt formada verə bilər. Bu isə qarşıdurmanı nəzarətli hərbi əməliyyatlardan çıxarıb geniş regional toqquşmaya çevirə bilər.
Xüsusilə Hörmüz boğazı, regional hərbi bazalar və Yaxın Şərqdəki müttəfiq qüvvələr potensial risk zonasına çevrilə bilər. Enerji bazarlarında qeyri-sabitlik, neft qiymətlərində sıçrayış və qlobal iqtisadi təzyiq ehtimalı da artır.
Digər tərəfdən, “geniş miqyaslı əməliyyat” ifadəsi mütləq olaraq quru qoşunlarının daxil olması anlamına gəlməyə bilər.
Bu, hava və dəniz vasitələri ilə intensiv zərbələr, komanda-idarəetmə və hərbi infrastrukturun sıradan çıxarılması, eləcə də kiber və elektron müharibə elementlərini əhatə edən kompleks strategiya ola bilər. ABŞ-ın hərbi doktrinasında ilkin mərhələdə hava üstünlüyünün təmin edilməsi və qarşı tərəfin cavab imkanlarının zəiflədilməsi prioritet sayılır.
Əli Səfərli,
NOCOMMENT.az
