Bakı şəhərinin onilliklərdir həllini tapmayan və hər il daha da dərinləşən xroniki nəqliyyat sıxlığına qarşı dövlət səviyyəsində köklü və innovativ inzibati-iqtisadi həmlənin icrasına başlanılır. “Bakı şəhərində və ətraf ərazilərdə nəqliyyat infrastrukturunun təkmilləşdirilməsinə dair 2025–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nın tələblərinə əsasən, paytaxtda fəaliyyət göstərən dövlət orqanlarının, təhsil və tibb müəssisələrinin, habelə digər hüquqi və fiziki şəxslərin iş rejiminin çevik, yəni dəyişkən iş qrafikinə əsasən təşkili nəzərdə tutulub. Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov məsələ ilə bağlı açıqlamasında bildirib ki, bu mühüm model məhz 2026-cı ildə rəsmən reallaşacaq və artıq Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, Elm və Təhsil Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi, TƏBİB və Nəqliyyatı Əlaqələndirmə Şurası tərəfindən aparılan birgə təhlillər tamamlanmaq üzrədir.
Tezliklə Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq ediləcək xüsusi siyahılara əsasən şəhərdə fərqli sektorların işə başlama və bitmə saatları mərhələli şəkildə şaxələndiriləcək. Avropanın inkişaf etmiş meqapolislərində artıq uğurla sınaqdan çıxarılan bu model, bütün müəssisələrin eyni saatda (məsələn, 09:00-da) açılmasının qarşısını almaqla, səhər və axşam pik saatlarında nəqliyyat yüklənməsini müxtəlif zaman dilimlərinə bölməyi, ictimai nəqliyyatdakı basabasları seyrəltməyi və işçi məhsuldarlığını artırmağı hədəfləyir. Millət vəkilinin də qeyd etdiyi kimi, dəyişkən qrafik təkbaşına tıxacları tam sıfırlamasa da, dolayısı ilə infrastruktur təzyiqini kəskin azaldacaq ən effektiv idarəetmə rıçaqlarından biridir.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan iqtisadçı ekspert Əli Cabbarov qeyd edib ki, Bakı kimi rəqəmsal və demoqrafik baxımdan sürətlə böyüyən bir şəhərdə dəyişkən iş qrafikinə keçid sadəcə bir nəqliyyat tənzimləməsi deyil, əmək bazarının səmərəliliyini artıran ciddi makroiqtisadi addımdır: "Hazırda Bakıda iqtisadi itkilərin və vaxt itkisinin ən böyük qaynağı tıxaclardır. Hər sabah yüz minlərlə dövlət məmuru, tələbə, müəllim və həkim eyni saatda yola çıxır. Bu zəncirvari sinxronluq metronu və avtobusları iflic edir, yanacaq sərfiyyatını artırır və işçilərin ofisə çatanda artıq psixoloji cəhətdən tükənməsinə səbəb olur. Hökumətin 2026-cı ildə tətbiq edəcəyi fərqli saat mexanizmi paytaxt iqtisadiyyatına çeviklik gətirəcək. Məsələn, ali təhsil müəssisələrində dərslərin saat 08:00 və ya 08:30-da, dövlət agentliklərində işin 09:00-da, özəl bank və xidmət sektorunda isə 10:00-da başlaması ilkin mərhələdə magistral yollardakı sıxlıq pikini ən azı 25-30% civarında aşağı salacaq".
Ekspertin sözlərinə görə, bu islahatın uğurla nəticələnməsi üçün Nazirlər Kabinetinin hazırlayacağı siyahı və koordinasiya mexanizmi maksimum dərəcədə ədalətli və elastik qurulmalıdır: "Avropa təcrübəsinə baxsaq, bu model yalnız qrafiklərin fərqliliyi ilə bitmir, həm də 'çevik saat' (flextime) anlayışını gətirir. Yəni işçiyə gün ərzində öz 8 saatlıq normasını doldurmaq şərtilə işə gəliş saatını müəyyən diapazonda seçmək hüququ verilir. Nazirlər Kabineti bu siyahıları təsdiqləyərkən mütləq şəkildə dövlət-özəl tərəfdaşlığını nəzərə almalıdır. Eyni zamanda, təhsil saatları dəyişdirilərkən valideynlərin də iş qrafikləri ilə sinxronluq elə tənzimlənməlidir ki, ailə daxilində loqistika problemi yaranmasın. Dövlət proqramı çərçivəsində atılan bu dolayı addım, Bakı Nəqliyyat Agentliyinin həyata keçirdiyi avtobus zolaqları şəbəkəsi və rəqəmsal idarəetmə sistemləri ilə inteqrasiya olunarsa, paytaxt həm ekoloji cəhətdən təmizlənəcək, həm də mülki dövriyyənin sürətlənməsi hesabına biznes səmərəliliyi kəskin yüksələcək".
Tunar,
