COVID-19 pandemiyasının başa çatmasından bir neçə il keçsə də, ABŞ-nin keçmiş baş infeksionisti Entoni Fauçi ətrafında mübahisələr səngimək bilmir.
Musavat.com bildirir ki, pandemiya dövründə ABŞ hökumətinin əsas simalarından biri olan Fauçi bir tərəfdən milyonlarla insanın həyatını xilas etməyə çalışan alim kimi təqdim edilir, digər tərəfdən isə sərt tənqidlərin və siyasi hücumların əsas hədəfinə çevrilib.
Son günlər ABŞ-də "J6" hərəkatının fəalı və Texasdan milli nümayəndə kimi təqdim olunan Trişa Houpun sosial şəbəkədə paylaşdığı emosional bəyanat geniş rezonans doğurub. O, Entoni Fauçi və pandemiya dövründə Ağ Evin koronavirus üzrə koordinatoru olmuş Debora Birksi "7 milyondan çox insanın ölümünə görə birbaşa məsuliyyət daşımaqda" ittiham edib.
Trişa Houp paylaşımında pandemiya dövründə xəstəxanalarda tətbiq olunan qaydaları da sərt tənqid edib. Onun sözlərinə görə, minlərlə ailə yaxınlarının son anlarında onların yanında olmaq imkanından məhrum edilib, dəfn mərasimlərinə tətbiq olunan məhdudiyyətlər isə insanların ləyaqətlə vida etmək hüququnu əlindən alıb.
Entoni Fauçi
Mövzu ilə bağlı diqqət çəkən digər açıqlama tanınmış amerikalı araşdırmaçı jurnalist Lara Loqana məxsusdur.
O bildirib ki, "Fox News" telekanalında qonaq olarkən aparıcının "Fauçi deyir ki, onu tənqid edənlər əslində elmi tənqid edirlər" sualına cavabında qeyd edib:
"Danışdığım çoxlu həkim Fauçini nasist ölüm düşərgələrinin "ölüm mələyi" doktor Mengele ilə müqayisə edir".
Bu bəyanat ABŞ-də böyük qalmaqala səbəb olmuşdu. Bir sıra yəhudi təşkilatları, tarixçilər və ictimai xadimlər bu müqayisəni qəbuledilməz hesab etmişdilər.
Lara Loqan daha sonra bildirmişdi ki, həmin açıqlamadan sonra "Fox Nation" platformasında onunla bağlanması planlaşdırılan əməkdaşlıq müqaviləsi baş tutmayıb. Jurnalistin iddiasına görə, buna səbəb onun həqiqəti söyləməsi olub.
Pandemiya dövründə Entoni Fauçinin fəaliyyəti ABŞ Konqresində dəfələrlə araşdırılıb.
Respublikaçı konqresmenlər onu əsasən aşağıdakı məsələlərə görə tənqid ediblər:
- COVID-19-un mənşəyi ilə bağlı ilkin açıqlamalar;
- laboratoriya sızması nəzəriyyəsinə münasibəti;
- maska siyasəti;
- məcburi peyvənd tədbirləri;
- sosial məsafə qaydaları;
- ABŞ Milli Allergiya və Yoluxucu Xəstəliklər İnstitutunun müxtəlif elmi layihələrə ayırdığı maliyyə vəsaitləri.
Fauçi isə bütün dinləmələrdə qanun çərçivəsində fəaliyyət göstərdiyini bildirib və pandemiya dövründə qəbul edilən qərarların həmin dövrdə mövcud olan elmi biliklərə əsaslandığını vurğulayıb.
Sosial şəbəkələrdə və bəzi siyasi çıxışlarda Entoni Fauçinin COVID-19 pandemiyasını təşkil etdiyi, sifariş verdiyi və ya virusun bilərəkdən yayılmasına səbəb olduğu barədə müxtəlif iddialar səsləndirilir.
COVID-19-un mənşəyi isə hələ də beynəlxalq elmi müzakirələrin mövzusudur.
Hazırda əsas iki ehtimal müzakirə olunur:
- virusun heyvanlardan insanlara təbii yolla keçməsi;
- laboratoriyadan təsadüfən sızması.
ABŞ kəşfiyyat qurumlarının müxtəlif hesabatlarında hər iki ehtimalın mümkün olduğu qeyd edilib. Bununla belə, virusun qəsdən yaradılması və ya hansısa şəxs tərəfindən sifariş verilməsi barədə təsdiqlənmiş nəticə yoxdur.
COVID-19 dövründə tətbiq edilən sərt karantin tədbirləri, xəstəxanalarda ziyarət qadağaları, yaşlı insanların təcrid olunması və dəfn mərasimlərinə qoyulan məhdudiyyətlər dünyanın bir çox ölkəsində ciddi narazılığa səbəb olmuşdu.
Bəzi hüquq müdafiəçiləri hesab edirlər ki, bu tədbirlər insanların fundamental hüquq və azadlıqlarına müdaxilə idi.
Digər ekspertlər isə həmin qərarların əsas məqsədinin virusun yayılmasının qarşısını almaq və milyonlarla insanın həyatını xilas etmək olduğunu bildirirlər.
Bu səbəbdən pandemiya dövründə qəbul edilən qərarlar, onların hüquqi əsasları, effektivliyi və cəmiyyətə təsiri hələ uzun illər hüquqi, siyasi və etik müzakirələrin mövzusu olaraq qalacaq.
Entoni Fauçi COVID-19 pandemiyasının ən çox müzakirə olunan simalarından biri olaraq qalır.
Hazırkı vəziyyətdə Fauçinin pandemiyanı təşkil etməsi və ya sifariş verməsi barədə iddialar rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib. Bununla yanaşı, pandemiya dövründə qəbul edilən qərarlar, onların hüquqi əsasları və nəticələri ətrafında müzakirələr ABŞ-də və dünyanın digər ölkələrində davam edir.
