Avropa İttifaqı (Aİ) uzun illərdir Qərb ölkələrinə və digər dövlətlərə qarşı kiberhücumlar həyata keçirən Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının gizli bölməsini ifşa edib. Avropa İttifaqı Şurasının rəsmi bəyanatında bildirilir ki, Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin (FSB) "Mərkəz 16" adlı gizli bölməsi "Turla" kiberterror qruplaşması da daxil olmaqla, müxtəlif kibertəhlükə qrupları vasitəsilə Avropa ölkələrinin strateji əhəmiyyətli dövlət strukturlarına hücumlar təşkil edib.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, "Mərkəz 16"-nın həyata keçirdiyi kiberhücumlara cavab olaraq, Aİ doqquz fiziki və dörd hüquqi şəxsi sanksiya siyahısına daxil edib, onların aktivlərini dondurub və səyahət qadağaları tətbiq edib. Şuranın press-relizində qeyd olunur ki, "FSB uzun illərdir miqyası daim artan və Aİ-ni, onun üzv dövlətlərini, eləcə də beynəlxalq tərəfdaşları, xüsusilə Ukraynanı hədəf alan geniş spektrli zərərli kiberhücumlar həyata keçirib. Bu hücumlar hökumət şəbəkələrinə nüfuz etməyi və kritik infrastrukturu sabotaj etməyi əhatə edib".
Hücum hədəfləri arasında Fransa, Almaniya, Polşa, Kipr, Niderland, Avstriya, Slovakiya, Rumıniya və Finlandiya da var. Polşada "Mərkəz 16" istilik elektrik stansiyaları da daxil olmaqla, kritik infrastruktur obyektlərinə qarşı təxribat əməliyyatları keçirib. Hücum zamanı "Wiper" adlı zərərli proqramdan istifadə edilib və kiber-təhlükəsizlik mütəxəssisləri əvvəlcə təcavüzkarların Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının Baş İdarəsi (keçmiş QRU) ilə əlaqəli ola biləcəyini ehtimal etmişdi. Lakin indi Avropa İttifaqı hücumun arxasında FSB-nin gizli bölməsinin dayandığını açıqlayıb.
"Mərkəz 16" KQB dövrlərindən bəri müxtəlif formalarda mövcuddur. Rəsmi olaraq 71330 saylı bölmə kimi tanınan bu qurumun "Dəli ayı", "Enerjili ayı", "Gizlənən yeti", "İynəcə", "Xəyalpərəst çovğun" və "Statik tundra" kimi çoxsaylı ləqəbləri var. Aİ-nin diplomatiya rəhbəri Kaya Kallas bildirib ki, Aİ FSB-nin "Mərkəz 16"-sını "Turla" da daxil olmaqla, müxtəlif kibertəhlükə qrupları çərçivəsində fəaliyyət göstərən təşkilat kimi ifşa edir. ABŞ, Böyük Britaniya, Kanada və Avstraliyanın kiber-təhlükəsizlik agentlikləri üç ildən çox əvvəl eyni nəticəyə gəlmişdi. "Turla" qrupunun iyirmi ildən artıq fəaliyyət göstərdiyi güman edilir.
Bu arada, 2025-ci ilin sentyabrında süni intellektə əsaslanan qlobal kiber-kəşfiyyat və rəqəmsal risklərdən müdafiə platforması "Cyble" "Turla" kiberqruplaşmasının müxtəlif vaxtlarda Azərbaycandakı strukturlara və təşkilatlara da hücum etdiyini bildirib. Şirkət qeyd edir ki, "Rusiyaya aid edilən və FSB ilə sıx bağlı olan "Turla" əsasən onlarla ölkədəki hökumət, hərbi və müdafiə təşkilatlarına yönəlmiş geniş spektrli casusluq kampaniyaları aparıb".
"Cyble" şirkəti məlumat verib: "Rusiya onun ilkin nöqtəsi olaraq qalsa da, "Turla"-nın hücum strategiyası geniş qlobal spektri əhatə edir. Onun qurbanları arasında Əfqanıstan, Azərbaycan, Belarus, Boliviya, Botsvana, Çili, Çin, Danimarka, Misir, Estoniya, Yunanıstan, Hindistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Latviya, Meksika, Nepal, Pakistan, Polşa, Qətər, Rusiya, İspaniya, ABŞ və digər 30-dan çox ölkədəki qurumlar var. Bu ölkələri bir cəhət birləşdirir: strateji dəyər – siyasi, hərbi və ya iqtisadi, bu da onları dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən kiber-casusluq üçün ideal hədəfə çevirir".
Yazıda qeyd edilir ki, "Turla"-nın əməliyyatları diqqətlə planlaşdırılır və çoxsəviyyəli müdaxiləni əhatə edir. Qrup tez-tez öz qurbanlarına aldadıcı veb-saytlar və hədəflənmiş elektron məktubların köməyi ilə giriş əldə edərək başlayır. Bəzi hallarda onlar qurbanların müntəzəm olaraq daxil olduğu legitim veb-saytları sındırır və bu etibarlı səhifələrə gizli şəkildə zərərli proqram təminatı yerləşdirirlər. Digər hallarda isə, onlar tanınmış və hörmətli domenlərə aparan linkləri olan inandırıcı elektron məktublar göndərərək, alıcıları zərərli faylları yükləməyə vadar edirlər. 2015-ci ildə "Financial Times" qərbli kiber-təhlükəsizlik mütəxəssislərinə istinadən bildirib ki, qrup kiberhücumlarının mənbəyini gizlətmək üçün Afrika və Yaxın Şərqi əhatə edən kosmik peyklərdən istifadə edir.
Sara,
